<p style="font-size:23px">Gần 11h ngày 7/9, khi bão Yagi bắt đầu đổ bộ, tôi cùng nhóm phóng viên di chuyển từ Vân Đồn về thành phố Hạ Long. Lúc này bão chưa vào đất liền, nhưng mưa trắng trời, nhiều chỗ đã ngập đến giữa bánh xe ô tô, gió quật mạnh khiến cây đổ ngổn ngang.</p>
<p style="font-size:23px">Trong khoảng một tiếng sau đó, khi di chuyển trên Quốc lộ 18 qua thành phố Cẩm Phả, chúng tôi chứng kiến cơn bão quay cuồng ngoài kính xe. Chiếc Fortune thực sự mang lại “may mắn” như ý nghĩa tên gọi của nó nhờ sự vững chãi, cho dù nhiều lúc xe không khỏi bị rung lắc vì gió quật.</p>
<p style="font-size:23px">Dọc đường, chúng tôi chứng kiến hàng loạt cột điện, cây xanh gãy đổ. Miếng tôn bay lả tả trong không trung kèm theo những tiếng rít ghê rợn. Dù ngồi trong xe nhưng thú thật là cũng có lúc tôi cảm giác mình như một người đang “huýt sáo khi đi qua nghĩa trang” – câu thành ngữ của người Mỹ chỉ ai đó tỏ vẻ không sợ hãi trong khi thực tế là đang rất lo lắng.</p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="683" src="https://thanhvo.vn/wp-content/uploads/2024/09/cot-dien-1024x683.jpg" alt="" class="wp-image-11835" srcset="https://thanhvo.vn/wp-content/uploads/2024/09/cot-dien-1024x683.jpg 1024w, https://thanhvo.vn/wp-content/uploads/2024/09/cot-dien-300x200.jpg 300w, https://thanhvo.vn/wp-content/uploads/2024/09/cot-dien-768x512.jpg 768w, https://thanhvo.vn/wp-content/uploads/2024/09/cot-dien.jpg 1200w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><figcaption class="wp-element-caption">Cột điện trên Quốc lộ 18 đoạn qua thành phố Cẩm Phả bị gió quật đổ trong bão, ngày 7/9/2024 (Ảnh: Hữu Khoa/Dân trí)</figcaption></figure>
<p style="font-size:23px">Khi thấy gió quật quá mạnh, nếu tiếp tục di chuyển sẽ có rủi ro, chúng tôi quyết định dừng lại, đặt yếu tố an toàn lên trên hết. May mắn lúc này xe vừa đi đến một cây xăng khá lớn và vững chãi ở bên đường, nơi nhiều xe khác cũng đang tạm trú ở đó. Chúng tôi trú ở trạm xăng trong khoảng 2-3 giờ đồng hồ, là lúc bão Yagi càn quét dữ dội nhất trên đất liền. Đây cũng là lúc chúng tôi gặp vấn đề mà tôi muốn nói đến trong bài viết này, đó là: Mất sóng điện thoại. Mất liên lạc.</p>
<p style="font-size:23px">Với các nhà báo tác nghiệp ở hiện trường thì việc duy trì liên lạc và truyền dữ liệu (bài viết, hình ảnh, video) về tòa soạn có ý nghĩa sống còn. Nhất là trong bối cảnh cần thông tin nhanh để đáp ứng sự quan tâm của bạn đọc.</p>
<p style="font-size:23px">“Mất mạng” là mất công, mất sức mà chẳng được việc gì.</p>
<p style="font-size:23px">Thời điểm mạng viễn thông bị mất hoặc chập chờn, sóng yếu là từ trưa 7/9. Tình cờ và may mắn là đội hình tác nghiệp của chúng tôi có 4 người, gồm một bác tài, và mỗi người dùng một mạng khác nhau. Đầy đủ cả 3 nhà mạng. Nên khi tôi mất 4G thì điện thoại đồng nghiệp của tôi lại có, dù chập chờn nhưng cố một lúc thì cũng truyền được chút ít dữ liệu cho tòa soạn để kịp thông tin đến bạn đọc cả nước.</p>
<p style="font-size:23px">Khoảng 3 giờ đồng hồ sau, bão dịu xuống, chúng tôi quyết định tiếp tục hành trình về Hạ Long. Mưa vẫn nặng hạt, nhưng gió đã thổi nhẹ hơn.</p>
<p style="font-size:23px">Chúng tôi về đến Hạ Long khi chiều tối. Toàn thành phố mất điện. Xe chúng tôi đi giữa khu phố du lịch vốn thường ngày sầm uất mà lúc đó cảnh tượng như trong trong phim. Khắp nơi đổ nát. Không một bóng người trên đường.</p>
<p style="font-size:23px">Nhóm tác nghiệp đứng trước 2 cơn ác mộng: Mất điện, mất sóng điện thoại (mạng 4G của tôi tiếp tục tê liệt, còn của đồng nghiệp lúc có, lúc không).</p>
<p style="font-size:23px">Một cơn ác mộng khác mà chúng tôi sẽ đối mặt vào sáng ngày mai đó là xe gần hết xăng, trong khi các cây xăng đều không hoạt động do mất điện.</p>
<p style="font-size:23px">Nếu đêm hôm đó ở lại Hạ Long trong bối cảnh mất điện, thì máy tính, máy ảnh, máy quay phim, điện thoại sẽ không được sạc pin để sáng mai tác nghiệp sớm. Xe đi chầm chậm trong bóng tối, trong lúc chúng tôi căng đầu suy nghĩ. Nhóm quyết định di chuyển 100 cây số đến Hải Phòng, hy vọng ở Hải Phòng sẽ có điện, có sóng điện thoại để làm việc và có khách sạn, có nước nóng để nghỉ ngơi một chút trong đêm, rồi sáng sớm mai quay trở lại Quảng Ninh. Nhưng, điện thoại hỏi đồng nghiệp ở Hải Phòng thì được nghe nói Hải Phòng cũng mất điện.</p>
<p style="font-size:23px">Quả là cân não!</p>
<p style="font-size:23px">May mắn làm sao, giữa lúc tuyệt vọng thì mấy anh em nhìn thấy một khách sạn bên đường vẫn sáng đèn (chắc là chạy máy phát). Vào hỏi thì thở phào nhẹ nhõm khi lễ tân báo vẫn nhận khách.</p>
<p style="font-size:23px">Xin giải thích thêm là đêm hôm đó ở Hạ Long đa số các tòa nhà tắt đèn, số rất ít khách sạn vẫn sáng đèn nhưng cửa đóng, then cài.</p>
<p style="font-size:23px">Vào được bên trong khách sạn, chúng tôi ngạc nhiên, xúc động không tin vào tai mình (phải hỏi lại hai, ba lần) khi lễ tân thông báo rằng vì mưa bão nên chủ khách sạn quyết định miễn phí cho tất cả các khách đến tá túc trong đêm.</p>
<p style="font-size:23px">Một lần nữa xin cảm ơn khách sạn 4 sao Danitel với slogan “Nàng thơ trên vịnh”. Thời gian tới có dịp quay lại Hạ Long, tôi nhất định sẽ đến thuê phòng ở đây.</p>
<p style="font-size:23px">Như vậy là hai cơn ác một của chúng tôi thì một đã được giải quyết, đó là có điện, còn mạng viễn thông thì vẫn chập chờn. Ở ba phòng khác nhau nhưng chúng tôi phải tập trung vào một phòng, nơi chiếc điện thoại duy nhất trong nhóm có chút sóng. Cửa sổ và cửa phòng mở toang để “hứng sóng” mà làm việc.</p>
<p style="font-size:23px">Trong đêm ấy, biết chúng tôi ở Quảng Ninh, ở vùng tâm bão nên một số bạn bè hỏi thăm và chia sẻ lo lắng rằng rất nhiều người có gia đình quê Quảng Ninh, ở Cẩm Phả không thể nào gọi điện cho bố mẹ, họ hàng, người thân để hỏi thăm. “Sốt ruột phát điên”, một bạn nhắn tin cho tôi như vậy.</p>
<p style="font-size:23px">Mạng viễn thông tê liệt, chập chờn diện rộng là vấn đề không chỉ xảy ra khi bão đổ bộ, ở Quảng Ninh, mà ở nhiều địa phương khác, và cả những ngày sau, khi trạng thái thiên tai đã chuyển sang lũ quét. Đơn cử trường hợp trưởng thôn Vàng Seo Chứ ở thôn Kho Vàng, xã Cốc Lầu, huyện Bắc Hà (Lào Cai).</p>
<p style="font-size:23px">Trước khi xảy ra mưa bão, chính quyền xã đã gọi điện, cảnh báo các trưởng thôn về việc phòng chống bão lũ. Nhưng vào đêm 9/9, khi trời mưa liên tục dẫn đến nguy cơ sạt lở, anh Chứ kể rằng “tôi bốc máy gọi ra xã để báo cáo nhưng điện thoại hoàn toàn mất sóng, không thể liên lạc”.</p>
<p style="font-size:23px">Sau đó anh Chứ đã cử người đi nắm tình hình và chủ động quyết định sơ tán 115 người dân lên núi lánh nạn.</p>
<p style="font-size:23px">Đây là một quyết định đúng và thể hiện kinh nghiệm cũng như bản lĩnh của anh Chứ. Và qua câu chuyện này phần nào cho thấy việc duy trì thông tin liên lạc trong bão lũ (nếu có thể được) có ý nghĩa hết sức quan trọng.</p>
<p style="font-size:23px">Duy trì liên lạc, duy trì mạng viễn thông trong bối cảnh thiên tai quan trọng như vậy. Bình thường đã cần, trong bão lũ càng cần hơn. Nhưng qua bão Yagi có thể thấy đây là một thách thức, ít nhất là trong cục bộ, ở vào một khoảng thời gian và không gian nhất định.</p>
<p style="font-size:23px">Tôi không phải là một chuyên gia viễn thông, nên không thể biết đâu là giải pháp cho vấn đề trên?</p>
<p style="font-size:23px">Duy trì mạng 2G chăng?</p>
<p style="font-size:23px">Ở một số khu vực nguy cơ cao nên trang bị máy nhắn tin, bộ đàm chăng? Vì loại thiết bị này có một số điểm mạnh so với các phương tiện kỹ thuật số.</p>
<p style="font-size:23px">Liệu Starlink của tỷ phú Elon Musk, hoặc là công nghệ tương tự, có phải là một giải pháp nên tính đến? Theo quảng cáo của SpaceX thì Starlink gần như là cách duy nhất để truy cập Internet ở các vùng chiến sự, vùng sâu vùng xa và những nơi bị thiên tai. Trong thực tế Starlink từng giúp người dân bị lũ lụt ở Đức duy trì kết nối. Được biết vào đầu tháng 9 này, Phó Chủ tịch cấp cao của SpaceX – ông Tim Hughes khi đến làm việc tại Việt Nam, đã bày tỏ nguyện vọng muốn cung cấp dịch vụ internet vệ tinh Starlink ở nước ta.</p>
<p style="font-size:23px">Ở trên tôi chỉ đề cập đến các khả năng, còn có khả thi hay không thì tôi không biết. Một điều tôi biết chắc khi trải nghiệm trong tâm bão Yagi: “Mất mạng” là tê liệt!</p>
<p style="font-size:23px"><strong>Võ Văn Thành</strong></p>
<p></p>