<p>Bản tóm tắt nội dung chính của phán quyết từ Tòa án Tối cao Hoa Kỳ trong vụ kiện Learning Resources, Inc (số hồ sơ 24-1287), được quyết định vào ngày 20 tháng 2 năm 2026:</p>
<p><strong>1. Vấn đề pháp lý chính</strong></p>
<p>Tòa án xem xét liệu Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) năm 1977 có cho phép Tổng thống đơn phương áp đặt thuế quan (tariffs) đối với hàng hóa nhập khẩu hay không. Vụ kiện phát sinh sau khi Tổng thống Trump sử dụng IEEPA để áp thuế lên hàng hóa từ Canada, Mexico và Trung Quốc nhằm giải quyết vấn đề buôn lậu ma túy và thâm hụt thương mại.</p>
<p><strong>2. Phán quyết của Tòa án</strong></p>
<p>Tòa án phán quyết rằng IEEPA không ủy quyền cho Tổng thống áp đặt thuế quan đối ứng. Kết quả là các phán quyết của tòa cấp dưới ngăn chặn việc áp thuế đã được giữ nguyên.</p>
<p><strong>3. Các lý do chính của phán quyết</strong><strong></strong></p>
<p>Thẩm quyền của Quốc hội: Theo Hiến pháp Hoa Kỳ (Điều I, Mục 8), quyền áp đặt các loại thuế và thuế quan thuộc về Quốc hội, không phải Tổng thống. Tổng thống không có quyền hạn mặc nhiên trong việc áp thuế trong thời bình.</p>
<p>Học thuyết “Các câu hỏi lớn” (Major Questions Doctrine): Tòa án lập luận rằng việc áp thuế có tác động kinh tế và chính trị cực kỳ lớn (ước tính hàng nghìn tỷ đô la), do đó yêu cầu phải có “sự ủy quyền rõ ràng từ Quốc hội”. Cụm từ “điều tiết nhập khẩu” (regulate importation) trong IEEPA là quá chung chung và không thể coi là sự ủy quyền rõ ràng để thực hiện quyền đánh thuế của Quốc hội.</p>
<p>Thiếu tiền lệ lịch sử: Trong gần 50 năm tồn tại của IEEPA, chưa có Tổng thống nào trước đây sử dụng đạo luật này để áp đặt thuế quan.</p>
<p>Cấu trúc văn bản: Các đạo luật khác trao quyền áp thuế đều sử dụng những từ ngữ cụ thể như “thuế” (duty) và có các giới hạn nghiêm ngặt, trong khi IEEPA thiếu những chi tiết này.</p>
<p><strong>4. Ý kiến của các Thẩm phán</strong></p>
<p>Ý kiến đa số (Chánh án Roberts viết): Khẳng định IEEPA không trao quyền áp thuế và nhấn mạnh sự phân chia quyền lực. Các thẩm phán Gorsuch và Barrett có ý kiến đồng thuận riêng về cách áp dụng học thuyết “các câu hỏi lớn”.</p>
<p>Ý kiến đồng thuận một phần (Thẩm phán Kagan, Sotomayor, Jackson): Đồng ý với kết quả nhưng cho rằng chỉ cần giải thích văn bản luật thông thường là đủ, không nhất thiết phải viện dẫn học thuyết “các câu hỏi lớn” phức tạp.</p>
<p>Ý kiến phản đối (Thẩm phán Kavanaugh, Thomas, Alito): Cho rằng cụm từ “điều tiết nhập khẩu” về mặt lịch sử đã bao gồm cả quyền áp thuế và Tổng thống nên có sự linh hoạt trong các tình trạng khẩn cấp quốc gia.</p>
<p><strong>5. Hệ quả</strong></p>
<p>Phán quyết này có nghĩa là các lệnh áp thuế dựa trên IEEPA của Tổng thống là không hợp lệ, và chính phủ có thể phải hoàn trả hàng tỷ đô la thuế đã thu từ các nhà nhập khẩu. </p>
<p>Toàn văn phán quyết của Tòa án tối cao xem <a href="https://www.supremecourt.gov/opinions/25pdf/24-1287_4gcj.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">tại đây</a>.</p>