<p>Vài tuần trước, tôi đang lang thang trong một lối đi của cửa hàng tạp hóa thì bắt gặp những quả trứng đắt nhất mà tôi từng thấy. Giá cho một tá trứng gần như là hai con số.</p>
<p>Chắc chắn, tôi đang ở Thành phố New York, một trong những thành phố đắt đỏ nhất cả nước. Nhưng vẫn vậy! Điều đó có nghĩa là tôi sẽ không bao giờ có thể mua được một món trứng ốp la nữa sao?</p>
<p>Tôi không phải là người duy nhất trải qua cú sốc giá cả. Trên khắp cả nước, giá thực phẩm đã tăng vọt. Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ báo cáo rằng từ năm 2019 đến 2023, giá thực phẩm đã tăng đáng kinh ngạc 25% — và tăng nhanh hơn tất cả các chi phí lớn khác bao gồm vận chuyển, chi phí y tế và thậm chí cả nhà ở. Ngay cả khi lạm phát tổng thể đã hạ nhiệt, giá hàng tạp hóa vẫn ở mức cao một cách ngoan cố, tăng thêm 1,8% so với năm trước tính đến tháng 12 năm 2024, với các mức thuế được đề xuất có nguy cơ làm chúng tăng vọt hơn nữa. Một số mặt hàng thực phẩm chủ yếu, như một hộp trứng, đã dao động rất mạnh do dịch cúm gia cầm đang diễn ra. Trong khi đó, nhờ vào cái mà các công ty gọi là “shrinkflation”, nhiều người tiêu dùng đã nhận thấy rằng thực phẩm đóng gói của họ ngày càng nhỏ hơn, ngay cả khi giá vẫn giữ nguyên.</p>
<p>Có một vài yếu tố then chốt góp phần vào việc giá hàng tạp hóa đắt đỏ hơn trong những năm gần đây, từ các vấn đề về chuỗi cung ứng do đại dịch Covid-19 gây ra đến chi phí lao động và sản xuất cao hơn đến chiến tranh ở Ukraine. Biến đổi khí hậu cũng đang đẩy giá lương thực lên cao cùng với nhiệt độ. Nói chung, những thách thức này có thể là một công thức cho thảm họa, buộc một số người Mỹ phải gánh nợ vì hàng tạp hóa của họ.</p>
<p>Nhưng không giống như việc cắt giảm những lần mua cà phê buổi sáng của bạn (mà, để ghi lại, dù sao thì đó cũng là một lời khuyên tài chính tồi tệ), hầu hết mọi người không thể ngừng đến cửa hàng tạp hóa. Và lý tưởng nhất là, trải nghiệm đó không nên xoay quanh sự thiếu thốn. Tìm sự cân bằng phù hợp cho cả ví tiền và đĩa thức ăn của bạn đòi hỏi sự tổ chức, kiên nhẫn và một chút tính toán — nhưng hoàn toàn có thể thực hiện được.</p>
<p><strong>Cách lập ngân sách mua sắm</strong></p>
<p>Người bình thường không thích việc lập ngân sách — và điều này chủ yếu là do việc tính toán chi phí của một người không chỉ là một cái nhìn khách quan, thực tế về số tiền vào và ra khỏi tài khoản ngân hàng của chúng ta. Tiền bạc tồn tại ở giao điểm của tính thực tiễn mệt mỏi và tính cá nhân sâu sắc. Thực phẩm lại càng như vậy: Nó không chỉ là cách chúng ta nuôi dưỡng bản thân, mà còn là cách chúng ta chăm sóc những người thân yêu, chia sẻ văn hóa và tạo ra những kỷ niệm. Làm thế nào bạn có thể định giá cho điều đó?</p>
<p>Trước khi bạn bắt đầu giải quyết ngân sách mua sắm, điều quan trọng là phải thừa nhận rằng cả thực phẩm và tiền bạc đều mang tính cảm xúc, và đôi khi, bạn có thể cảm thấy nhạy cảm, khó chịu, hoặc thậm chí xấu hổ về những gì bạn chi tiêu. Điều đó không sao cả.</p>
<p>Từ đó, hãy xem xét việc định hình lại ý nghĩa của ngân sách mua sắm đối với bạn. Thay vì nhìn nhận nó dưới góc độ hạn chế, bạn có thể làm gì với khoản tiết kiệm từ việc mua sắm? Góp vào quỹ học đại học cho con bạn? Trả tiền bảo hiểm xe hơi? Giải quyết nợ thẻ tín dụng?</p>
<p>Ngân sách “là một bức ảnh chụp nhanh chỉ một thời điểm trong cuộc đời bạn về số tiền vào và số tiền bạn dự định chi ra,” theo lời Kristen Brillantes, chủ nhà hàng và đồng sáng lập của New Dimes, một mạng lưới giáo dục tài chính cho những người trụ cột gia đình thế hệ đầu tiên. “Nếu bạn không lập ngân sách, giống như mua một ngôi nhà mà không bao giờ kiểm tra. Bạn chỉ muốn biết những gì đang xảy ra.”</p>
<p>Một chiến lược để tính toán chi phí mua sắm cơ bản của bạn là xem xét các sao kê ngân hàng và thẻ tín dụng của bạn trong ba tháng qua để lấy mức trung bình hàng tháng. Nhưng nếu bạn giống như tôi, bạn sẽ không thực tế mà sàng lọc các tài khoản của mình bằng máy tính.</p>
<p>Thay vào đó, Brillantes khuyên bạn nên thực hiện một bài tập ghi nhật ký đơn giản. Mua sắm bình thường trong hai tuần, không phán xét, và ghi lại chi phí ăn uống của bạn, bao gồm ăn ngoài, giao đồ ăn và chi phí mua sắm. Từ đó, bạn có thể bắt đầu thử nghiệm với các con số để tìm ra một ngân sách hợp lý. Mục tiêu chi tiêu của bạn sẽ khác nhau tùy thuộc vào vị trí địa lý, thu nhập và quy mô gia đình của bạn — nếu bạn gặp khó khăn khi bắt đầu, Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ có các nguồn lực lập kế hoạch thực phẩm có sẵn trên trang web của họ, phân tích chi phí hợp lý ở một vài mức chi tiêu khác nhau.</p>
<p><strong>Mua sắm ở nhà bếp trước, sau đó mới đến cửa hàng tạp hóa</strong></p>
<p>Trước khi bạn thậm chí đóng gói túi vải của mình để đi đến cửa hàng tạp hóa, hãy cân nhắc mua sắm ở nhà bếp trước. Theo đầu bếp và tác giả Jessica Fisher, người đã bắt đầu trang web tập trung vào ngân sách của mình, Good Cheap Eats, trong cuộc suy thoái năm 2008, sự thay đổi trong tư duy này có thể giúp bạn lên kế hoạch bữa ăn hiệu quả hơn nhiều.</p>
<p>Hầu hết mọi người đều đã có thứ gì đó bị bỏ quên trong tủ đông hoặc cất trong tủ. Bằng cách nhìn vào đó ngay từ đầu, bạn có thể “xây dựng bữa ăn của mình dựa trên những gì bạn đã đầu tư tiền vào”, Fisher nói. “Nếu đó là thứ bạn không thích, nó sẽ dạy bạn cách mua sắm tốt hơn và cải thiện thói quen mua sắm của bạn trong tương lai”.</p>
<p>Tôi đã thử bài tập này trong chính căn bếp của mình và khai quật được một hộp yến mạch cắt thép nặng 3 pound mà tôi đã mua theo hứng cách đây vài tháng và hầu như chưa chạm vào. Sau khi tham khảo ý kiến của vợ tôi (người nấu ăn trong mối quan hệ của chúng tôi), cô ấy gợi ý tôi làm món yến mạch mặn nhanh hai hoặc ba lần cho bữa trưa tuần này. Sau đó, cho bữa sáng cuối tuần của chúng tôi, cô ấy sẽ làm bánh yến mạch ngọt và dùng hết hộp. Đó là bảy bữa ăn và không tốn một xu nào.</p>
<p>Kiểm kê kỹ lưỡng <em>trước</em> khi đến cửa hàng cũng sẽ giúp bạn tránh những thứ trùng lặp — chẳng hạn như mua một chai siro khác khi bạn đã có đủ ở nhà.</p>
<p>Lên kế hoạch bữa ăn với mục tiêu tiết kiệm</p>
<p>Khi bạn đã biết mình có gì ở nhà, bước tiếp theo là quyết định những gì bạn thực sự cần.</p>
<p>Có thể rất hấp dẫn khi tập trung vào các nguyên liệu cụ thể có giá rẻ. Nhưng sẽ hữu ích hơn nếu nghĩ đến bức tranh lớn — hoặc toàn bộ đĩa thức ăn của bạn. Fisher khuyên bạn nên viết ra danh sách 5 đến 10 bữa ăn mà bạn thực sự thích ăn. “Tôi nghĩ 35 năm trước, ý tưởng là ăn mì ramen, đậu, cơm, xúc xích rẻ tiền, và tôi kiểu như, không, bởi vì nếu bạn không yêu thích những thứ đó một cách vốn có, thì bạn sẽ kiệt sức.”</p>
<p>Từ đó, bạn có thể bắt đầu lập danh sách mua sắm của mình và xác định những chỗ tiết kiệm rõ ràng hơn.</p>
<p>“Một điều nhất quán là ăn ít thịt hơn và thử Thứ Hai Không Thịt sẽ giúp bạn tiết kiệm tiền,” Toni Okamoto, người sáng lập Plant-Based on a Budget, một blog về thực phẩm mà cô bắt đầu khi sống dưới mức nghèo khổ, cho biết. Nếu bạn thực sự yêu thích thịt, bạn cũng có thể xem xét các cách để kéo dài nó hơn nữa. “Vì vậy, giả sử bạn thực sự muốn món tacos thịt bò của mình — bạn có thể làm một nửa thịt bò và một nửa đậu lăng để đó là điều tốt nhất của cả hai thế giới. Nó kinh tế hơn, có nhiều chất dinh dưỡng và bạn có được kết cấu mà bạn thích.”</p>
<p>Trái cây và rau đông lạnh cũng có thể là một sự thay thế dễ dàng. Okamoto cho biết, “Miễn là bạn có được sản phẩm và chất dinh dưỡng ở đâu đó, [đông lạnh] là một lựa chọn tuyệt vời và không hết hạn nhanh chóng”. “Mọi người có ý định tốt nhất là ăn hết túi salad mà họ nhận được, nhưng đôi khi không ăn hết ngay”. Ngoài ra, còn có các loại rau tươi giá cả phải chăng như khoai tây, cà rốt và hành tây có thể dùng làm nguyên liệu chính cho một số bữa ăn và giá của chúng không tăng nhanh như các mặt hàng khác, Okamoto nói thêm.</p>
<p>Tất nhiên, ngay cả khi lập kế hoạch bữa ăn tỉ mỉ, bạn vẫn có thể vượt quá ngân sách được phân bổ nếu bữa ăn của bạn chứa đầy pho mát đắt tiền và trái cây trái mùa. (Mặc dù bất kể tủ đựng thức ăn của bạn trông như thế nào, ăn ở nhà có thể sẽ rẻ hơn nhiều so với ăn ngoài .) Fisher cho biết, bí quyết là tìm được sự cân bằng giữa những gì bạn thực sự thích ăn và suy nghĩ cẩn thận về cách làm cho khẩu vị của bạn phù hợp với ngân sách của bạn.</p>
<p><strong>Làm thế nào để chống lại lạm phát suy thoái</strong></p>
<p>Trong một phân tích về gần 100 mặt hàng thường được mua, một phần ba đã giảm kích thước kể từ khi đại dịch xảy ra, theo công ty tài chính LendingTree, với các mặt hàng ăn sáng, đồ ăn nhẹ ngọt và đóng gói, và các sản phẩm giấy gia dụng là những mặt hàng tệ nhất. Trên Reddit, r/Shrinkflation là nơi có hơn 160.000 người theo dõi những túi khoai tây chiên được thổi phồng quá mức, những thanh sô cô la ngày càng nhỏ hơn và những hộp đựng bột giặt đang héo úa.</p>
<p>Để biết được hiệu quả về mặt chi phí của một mặt hàng, hãy xem giá cho mỗi đơn vị — hoặc số tiền bạn phải trả theo trọng lượng. Giá thường được liệt kê trên nhãn kệ. Okamoto cho biết bạn có thể thấy rằng các thương hiệu yêu thích của mình đắt hơn nhiều so với thương hiệu trong cửa hàng. Và hãy đảm bảo kiểm tra các kệ không chỉ nằm ở ngang tầm mắt – thường là nơi trưng bày các thương hiệu cao cấp, đắt tiền hơn.</p>
<p>Bạn có thể cho rằng việc lựa chọn tư cách thành viên của một cửa hàng lớn là giải pháp giải quyết rõ ràng cho tình trạng lạm phát giảm, nhưng hãy đảm bảo rằng bạn đã làm bài tập về nhà <em>trước khi</em> cam kết sử dụng dịch vụ theo hình thức đăng ký. Okamoto cho biết cô ấy thấy rằng khi kiểm tra giá cho mỗi đơn vị, Costco có thể đắt hơn các cửa hàng như Walmart hoặc Winco. Tuy nhiên, đối với một số người, tư cách thành viên vẫn có thể đáng giá, đặc biệt là nếu bạn có một hộ gia đình lớn hơn hoặc đang chia sẻ chi phí với bạn cùng phòng, chẳng hạn.</p>
<p>Cũng giống như mua sắm trong bếp, việc mua sắm trong cửa hàng cũng rất quan trọng. Fisher cho biết: “Nhiều cửa hàng bán cùng một sản phẩm nhưng với mức giá rất khác nhau”.</p>
<p>Hãy chắc chắn so sánh giá tại các cửa hàng trong cộng đồng của bạn nữa. “Trong nhiều năm, tôi đã mua sắm tại Trader Joe’s vì nghĩ rằng đó là nơi tốt nhất, và sau đó tôi đã làm cái mà tôi gọi là cuộc chiến cửa hàng tạp hóa”, Fisher nói. Đối với khu vực của mình ở California, Fisher thấy rằng các cửa hàng khác cung cấp các ưu đãi tốt hơn cho các mặt hàng chủ lực mà gia đình cô thường xuyên ăn. “Bạn thậm chí không cần phải rời khỏi ghế để làm điều này bây giờ vì tất cả chúng đều có giá trực tuyến. Trong vòng một giờ, bạn có thể có ý tưởng thực sự rõ ràng về cửa hàng nào sẽ giúp bạn tiết kiệm được nhiều tiền nhất”, Fisher nói thêm.</p>
<p>Hãy suy nghĩ về những loại thực phẩm thực sự quan trọng đối với gia đình bạn và đưa chúng vào ngân sách của bạn. “Tôi có bao gồm các mặt hàng ăn vặt trong kế hoạch bữa ăn của mình,” Okamoto nói. “Tôi cũng bao gồm một món ăn mặn và một món ngọt mà tôi yêu thích bởi vì tôi thà có chúng trong kế hoạch có chủ ý của mình” hơn là cuối cùng mua bốc đồng một món ăn đắt hơn về lâu dài.</p>
<p>Tất nhiên, không ai có thể lập ngân sách để hoàn toàn thoát khỏi giá cao hoặc hoàn cảnh kinh tế cụ thể của họ. Nhưng bằng cách tập trung vào những gì bạn có thể kiểm soát, và dành thời gian để lên kế hoạch phù hợp, không có lý do gì bạn không thể vừa có trứng vừa ăn chúng.</p>
<p class="has-text-align-right"><strong>(Sara Youngblood Gregory/Vox)</strong></p>