<p><a></a>Bóng đá Việt Nam lần đầu gọi tên Văn Quyến vào năm 2000, tại giải U16 châu Á tổ chức ở Đà Nẵng. Khi ấy, cậu bé xứ Nghệ với dáng người mảnh khảnh đã vẽ một đường cong tuyệt đẹp từ chấm đá phạt, đưa bóng găm thẳng vào lưới Trung Quốc. Cú sút ấy không chỉ làm tung lưới đối phương, mà còn làm rung lên hy vọng của cả một thế hệ người hâm mộ.</p>
<p>Từ Văn Quyến của năm 2000, đến Quang Hải giữa tuyết trắng Thường Châu năm 2018, bóng đá Việt Nam đã không ít lần khiến châu lục phải ngoái nhìn. Chúng ta từng có những cầu thủ trẻ thật sự xuất sắc ở tầm châu Á – xin nhấn mạnh là cầu thủ trẻ. Nói thêm một chút về Quyến, với bàn thắng vào lưới Hàn Quốc năm 2003 trên đất Oman, khi đội tuyển Hàn Quốc vừa đứng thứ tư tại World Cup 2002, thì bảo là cả châu lục phải ngoái nhìn chắc không quá lời.</p>
<p>Thế nhưng rồi, bằng một cách rất… quen, những tài năng ấy đá mãi, đá hoài, đá đủ mọi giải trong khu vực, nhưng vẫn không bước ra được cái gọi là… thế giới.</p>
<p>Mở danh sách các đội tuyển châu Á đã giành vé dự World Cup 2026, ta thấy đủ cả Nhật Bản, Hàn Quốc, Iran, Saudi Arabia, Australia, Qatar, Jordan, Uzbekistan, và Iraq (sẽ phải đá play-off).</p>
<p>Chỉ thiếu mỗi Việt Nam.</p>
<p>Lật tiếp sang trang Olympic – Olympic Paris 2024, nơi có 3 đại diện châu Á góp mặt ở môn bóng đá nam – vẫn không có tên chúng ta.</p>
<p>Không buồn sao được.</p>
<p>Buồn chứ.</p>
<p>Nhưng cũng chẳng bất ngờ.</p>
<p>Trong kinh tế, người ta có một khái niệm nghe rất học thuật: “bẫy thu nhập trung bình”. Đó là khi một quốc gia đạt đến một mức sống vừa đủ khá — nhờ tài nguyên, nhân công rẻ, hay vài lợi thế sẵn có — rồi… đứng yên ở đó rất lâu. Không nghèo nữa, nhưng cũng chẳng giàu lên được. Muốn vượt qua cái ngưỡng ấy, bắt buộc phải tái cấu trúc, đổi mới mô hình tăng trưởng, tìm con đường mới.</p>
<p>Tôi không biết trong bóng đá có thuật ngữ “bẫy trung bình” hay không. Nhưng nhìn bóng đá Việt Nam mấy chục năm qua, đôi lúc tôi có cảm giác chúng ta đang… mắc kẹt ở đúng cái ngưỡng ấy. Ở bóng đá trẻ khu vực và châu lục thì không tệ. Không yếu. Nhưng cũng không đủ mạnh để bước sang trang khác.</p>
<p>Và rồi, lại thêm một lứa U23 xuất hiện.</p>
<p>Các em chơi bóng tự tin hơn, hiện đại hơn, thể lực tốt hơn. Nhiều cái tên rất có tương lai. Người hâm mộ lại hy vọng, như đã từng hy vọng rất nhiều lần trước đó.</p>
<p>Với giải U23 năm nay, phải thừa nhận rằng đây không phải năm có Olympic nên các đội mạnh châu Á không cử lực lượng mạnh nhất, chỉ là gần mạnh nhất; và giải không nằm trong FIFA Days, nên nhiều CLB có quyền giữ quân khiến một số ngôi sao trẻ hàng đầu của Nhật, Hàn… không tham dự. Nhưng công bằng mà nói, thành tích của U23 Việt Nam tại giải năm nay là đáng nể. Các em đã trình diễn một đẳng cấp cao ở sân khấu châu lục.</p>
<p>Chỉ có điều…</p>
<p>Không biết lứa U23 này có vượt qua được ngưỡng trung bình như thế hệ đàn anh hay không?</p>
<p>Liệu các em sẽ đi tiếp, lớn lên và đưa bóng đá Việt Nam sang trang mới, hay rồi cũng dừng lại ở những ký ức đẹp, vài giải đấu đáng nhớ, bởi sự nghiệp cầu thủ đâu có dài.</p>
<p>Biết đâu đấy: World Cup 2030.</p>
<p>Mong rằng khi ấy, những tuyển thủ trẻ hôm nay sẽ là thế hệ cầu thủ thực sự bước qua được cái ngưỡng trung bình đã níu chân bóng đá Việt Nam quá lâu rồi.</p>
<p class="has-text-align-right"><strong>Võ Văn Thành</strong></p>
<p></p>
